Fragmenty książki "Charyzmat i wierność"

Punktem wyjścia budowania wspólnoty jest najpierw doprowadzenie poszczególnych osób, które są wezwane do tej wspólnoty, do osobowego spotkania i do osobowego zjednoczenia z Chrystusem. Musimy sobie bardzo mocno i jasno uświadomić, że to jest fundament. Jeżeli ominiemy ten etap, to znaczy jeżeli nie doprowadzimy ludzi do uczestnictwa, do partycypacji w życiu Chrystusa w Duchu Świętym, to wszystko, co dalej będziemy podejmowali, wszystkie nasze wysiłki będą tylko ułudą. Nie można budować bez fundamentu. Fundamentem jest Chrystus, jeśli jest przyjęty przez wiarę. Możemy też powiedzieć inaczej, że fundamentem jest wiara, wszystko buduje się na wierze. Wiara w Ewangelii jest spotkaniem z Chrystusem, jest przyjęciem Chrystusa, przyjeciem Go jako Osoby żywej. Jest to osobowe spotkanie, osobowe przyjęcie Chrystusa jako Pana, jako Zbawiciela. Na tym polega wiara. Ewangelia ukazuje nam wiele przykładów spotkania z Chrystusem. Dzięki temu widzimy, jak się ono dokonuje. Chrystus pyta: Za kogo Mnie uwazasz? Czy wierzysz we Mnie? Jeżeli odpowiedzią na te pytania będzie: - wierzę, Panie! - to wtedy Chrystus zaczyna działać jako Zbawiciel: dokonuje cudów, leczy chorych, przywraca wzrok niewidomym. To są obrazy tego, co czyni Chrystus na płaszczyźnie duchowej jako Zbawiciel.

Wszelkie budowanie wspólnoty chrześcijańskiej, także parafii, musi się rozpocząć od doprowadzenia ludzi do wiary w sensie osobistego przyjęcia Chrystusa, osobistego z Nim spotkania. Tutaj nie możemy poddać się złudzeniom, musimy mieć jasne rozeznanie, co to znaczy przyjąć Chrystusa i czy naprawdę dokonało się to w życiu naszych wiernych. Ten etap budowania wspólnoty chrześcijańskiej łączy się z pojęciem ewangelizacji. Ojciec święty Paweł VI w Adhortacji Evangelii nuntiandi użył pojęcia ewangelizacja w znaczeniu najbardziej szerokim, jako wszelkie prace Kościoła, które są kontynuowaniem misji Chrystusa. Ewangelizacja w tym ujęciu jest więc równoznaczna z pojęciem: misja, apostolstwo, i zawiera w sobie także to wszystko, co zawiera się w pojęciu: duszpasterstwo. Należałoby dzisiaj postulować, żeby zmienić nazwę teologia pastoralna czy teologia duszpasterska na określenie: teologia ewangelizacji, bo samo pojęcie pasterstwo, duszpasterstwo zawiera w sobie aspekty raczej statyczne, zacieśnienie działalności Kościoła do tych, którzy już są w Kościele przez chrzest. Nie łączy się z tym pojęciem dynamika misyjna, ewangelizacyjna. Pojęcie teologia ewangelizacji łączy się z wizją Kościoła rozwijającego wszelkie swoje możliwości w celu gloszenia Dobrej Nowiny i nasycenia jej mocą całego współczesnego świata i wszystkich dziedzin życia ludzkiego.

W znaczeniu ściślejszym przez ewangelizację rozumiemy pierwsze głoszenie Ewangelii tym, którzy jeszcze jej nie słyszeli (można tu wprowadzić pojęcie równoznaczne: kerygma). Nie można zacieśnić ewangelizacji do głoszenia Ewangelii poganom albo niewierzącym, bo wielu jest chrześcijan-katolików ochrzczonych, którzy należą do Kościola, nawet praktykują i może słyszeli Ewangelię, ale jeszcze jej nie usłyszeli, bo nie zostali postawieni wyraźnie wobec pewnych osobowych, egzystencjalnych decyzji, wobec wezwania Ewangelii. Nie dokonali zasadniczego kroku, który polega na przyjęciu Chrystusa wiarą jako osobistego Zbawiciela i Pana. Są tacy, którzy usłyszeli, ale zapomnieli. Jest mnóstwo chrześcijan, którzy są analfabetami w życiu chrześcijańskim, którzy wtórnie stali się poganami, którzy wykonują niektóre praktyki religijne, ale cale ich życie poddane jest pogańskiej hierarchii wartości. Mnóstwo chrześcijan "z metryki" nie żyje pełnią Ewangelii. Jeżeli w ten sposób popatrzymy na sytuację, dojdziemy do wniosku, że większość naszych praktykujących katolików wymaga ewangelizacji.

Tradycyjna misja ludowa szła jednak w kierunku nawrócenia moralnego. W centrum uwagi stawiano problem grzechu ciężkiego i dlatego wydźwiękiem misji tradycyjnych jest przede wszystkim spowiedź misyjna czy rekolekcyjna jako wyraz zerwania z grzechem. W misjach tradycyjnych zakładano, że ludzie wierzą, że znają podstawowe prawdy wiary, więc nie trzeba ich ewangelizować. Dzisiaj stwierdzamy, że jest inaczej, że trzeba ludziom głosić podstawowe prawdy Ewangelii, bo chociaż są one czasem znane, to jednak wśród wielu prawd katechizmowych zaciera sie ranga poszczególnych prawd, ich hierarchia. Sprawa wiary jest najczęściej sprawą znajomości pewnych formuł katechizmowych, a nie sprawą zasadniczych decyzji zyciowych. I dlatego coraz bardziej widoczna staje się potrzeba ewangelizacji w sensie głoszenia Ewangelii, gloszenia podstawowych prawd Ewangelii tym, którzy jeszcze ich nie przyjęli. Takiej ewangelizacji właśnie trzeba wszędzie. Ojciec świety w Adhortacji używa terminu preewangelizacja w odniesieniu do pierwszego głoszenia. Jest to termin umowny. Dość powszechnie jednak w literaturze przed Synodem mówiło się o ewangelizacji jako pierwszym głoszeniu Ewangelii tym, którzy jeszcze jej nie znają.

Ewangelizacja zawiera pewne prawdy podstawowe, dlatego w tej dziedzinie możliwa jest dzisiaj i zalecana przez Ojca świętego współpraca chrześcijan różnych wyznan, różnych Kościołów. Głosi się te prawdy, które są wspólne wszystkim chrześcijanom. Mówi się o tajemnicy Trójcy Świętej, tajemnicy Wcielenia, o Bóstwie Chrystusa, Zmartwychwstaniu, Zesłaniu Ducha Świętego, o życiu w Duchu Świętym. Są to podstawowe prawdy chrześcijańskie, uznawane we wszynkich Kościołach. Dlatego możliwa jest tutaj współpraca. Jesteśmy świadkami akcji ewangelizacyjnych przeprowadzanych przez zespoły złożone z przedstawicieli różnych Kościołów chrześcijańskich. Wyraźnie zaleca to Ojciec święty w Adhortacji.

Podstawowe prawdy, które muszą być głoszone w ramach ewangelizacji, można sformułować różnie. W istotnej treści sprowadzają się one zwykle do czterech prawd podstawowych.

Pierwsza prawda mówi o tym, że Bóg jest miłością i że Bóg miłuje człowieka i ma wobec każdego człowieka plan zbawienia wynikający z miłości. Ważny jest tutaj ten akcent, że Bóg miłuje ciebie, wobec ciebie ma plan zbawienia, a więc bezpośrednie odniesienie do konkretnej osoby. Ogólnikowe stwierdzenie, że Bog stworzył świat i że rządzi światem, człowiek może uznać i przyjąć, ale jest to dla niego jakieś abstrakcyjne i dalekie. Trzeba więc mówić w sposób bardzo konkretny, osobowy: Bóg ma wobec ciebie plan pełen miłości, ciebie chce zbawić, doprowadzić do pełni życia.

Druga prawda ewangelizacyjna mówi o tym, że człowiek jest oddzielony od Boga, od Jego planu zbawienia przez grzech. Człowiek zamyka się w sobie i nie przyjmuje Bożej miłości, Bożego planu i powstaje przepaść pomiędzy człowiekiem a Bogiem, mimo że Bóg człowieka miłuje i chce go zbawić.

Trzecia prawda ewangelizacyjna mówi o tym, że Jezus Chrystus jest jedynym Pośrednikiem między Bogiem a człowiekiem. Bóg posyła swojego Syna, aby wyzwolil człowieka z grzechu i z powrotem doprowadził go do kontaktu z Bogiem, do włączenia się w Boży plan zbawienia, do przyjęcia Jego miłości. Jedynie Chrystus może znów doprowadzić człowieka do Boga jako źródła życia i pokonać tę przepaść, która oddzieliła człowieka od Boga wskutek grzechu.

I wreszcie czwarta prawda. Jest ona właściwie konkluzją prawd poprzednich: nie wystarczy ogólna znajomość prawd Ewangelii, ale trzeba przyjąć Chrystusa w sposób osobisty, trzeba uwierzyć w Chrystusa jako swojego Pana i Zbawiciela. Ta decyzja jest wynikiem procesu ewangelizacji. Do niej prowadzi człowieka ewangelizacja.

(...)

W świecie dzisiejszym jest wiele ruchów i akcji ewangelizacyjnych. Ruchy te zostały zapoczątkowane przez protestantów różnych Kościołów. Obecnie akcje ewangelizacyjne przeprowadza się także i w Kościele katolickim korzystając z doświadczeń i osiagnięć protestantów. Sobór wyraźnie powiedział, że Duch Święty działa także w innych Kościołach, że możemy znaleźć w nich dużo dobrego, że możemy się od nich uczyć.